پایگاه خبری روستای روئین
خراسان شمالی در شمال شرق ایران دارای مناطق متعدد گردشگری و تفریحی است، مناطقی که با تلفیقی از طبیعت زیبا و تمدن کهن همه ساله گردشگران زیادی را به خود جذب می کند.
به گزارش خبرنگار مهر، در هر یک از شهرستانهای هشت گانه خراسان شمالی تفرجگاهها و مناطق گردشگری منحصر به فردی وجود دارد که قلعه جلال الدین در گرمه یکی از این مناطق به شمار می رود؛ اثری تاریخی که در آن شکوه تمدن کهن در معیت شوکت طرح های نوین رخ عیان کرده است.
قلعه جلال الدین گرمه/ شکوه تمدن کهن در معیت شوکت طرح های نوین
قلعه جلال الدین از آثار دوران تاریخی پس از اسلام در بین دو شهرستان گرمه و جاجرم واقع شده و طرح گردشگری آن نیز در دهه فجر سال جاری به بهره برداری رسید.
قلعه جلال الدین در فاصله پنج کیلومتری غرب شهرستان گرمه، یکی از برجسته ترین قلعه های نظامی خراسان شمالی محسوب می شود که در سده های ششم تا هفتم هجری ساخته شده است.
این قلعه بر روی تپه ای نسبتا مرتفع سنگی که در حد فاصل بین گرمه و جاجرم قرار دارد، با مصالحی چون سنگ و ملاط ساروج و گاها آجر ساخته شده و دارای پلانی شش گوش با شش برج مدور در اطراف آن است که درب ورودی آن در ضلع جنوب واقع شده و در سال های گذشته نیز عمارتی در بالای این درب مشاهده می شد.
قلعه جلال الدین که ارتفاع برج ها و دیوارهای آن حدود ۱۲ متر است؛ در واقع در داخل از چهار اطاق در میان این برج ها ساخته شده و خمره هایی نیز در بدنه دیوارهای داخلی و قطور قلعه جهت جمع آوری آب و آذوقه ایجاد شده است.
در ضلع جنوبی و سمت راست درب ورودی این قلعه راه پله ای جهت دسترسی به برج ها برای انجام کارهای نگهبانی وجود دارد و روزنه هایی نیز در تمام طول دیوارهای اطراف و برج ها ایجاد شده است.
موقعیت ساخت بنا در بلندی کوهی ستبر، با دیوارها و برج و باروهای مرتفع، قلعه جلال الدین را به دژی مستحکم و نفوذ ناپذیر تبدیل می کرده است، دژی که شکوه و عظمت آن در حال حاضر نیز با اجرای طرح های نوین گردشگری در این محدوده، شوکت و زیبایی خاصی یافته و همه ساله گردشگران بسیاری را به خود جذب می کند.
چشمه ای آب شیرین نیز موسوم به چشمه جلال الدین در پایین قلعه در قسمت جنوب غربی آن وجود دارد که آب آن به طرف جنوب شرق و به سمت دشت های تشنه جاجرم جریان دارد.
یک قلعه و ۱۲ نظریه!
در خصوص اینکه قلعه جلال الدین به چه شخصیتی منتسب می شود؛ ۱۲ نظریه مختلف وجود دارد، یکی از این نظریه ها این قلعه را به جلال الدین سلجوقی، دیگری به جلال الدین بنیانگذار سلسله جلالیه و نظریات دیگر نیز به افراد و شخصیت های تاریخی و نظامی مختلفی منتسب می کنند، اما نظریه ای که در حال حاضر مطمئن تر و محتمل تر از بقیه به نظر می رسد؛ نظریه ای است که این قلعه را یک قلعه نظامی مربوط به قرن هفتم هجری(حدود ۸۰۰ سال پیش) شناخته و آن را به سلطان جلال الدین خوارزمشاه منتسب می دارد.
بر اساس این نظریه این قلعه به دستور سلطان جلال الدین و در عصر حمله مغول به ایران، در جریان جنگ و گریزهای سلطان جلال الدین و در زمانی که وی پس از مرگ پدرش در جزیره آبسکون(آشوراده کنونی)، از جانب مازندران به سمت شرق ایران حرکت نمود تا خود را برای مقابله با سپاهیان مغول آماده سازد، ساخته شده است.
این قلعه در گذشته دو یا سه طبقه بوده و گفته می شود که یک تونل یا راه زیرزمینی مخفی، این قلعه را به شهر جاجرم مربوط می ساخته است. وجود یک چشمه پر آب در دل کویر و در پای تپه این قلعه می تواند یکی از مهمترین دلایل بنای قلعه در این مکان باشد، از دیگر دلایل بنای این قلعه در این مکان می توان به موقعیت استراتژیکی و مشرف بودن آن بر سراسر منطقه اشاره کرد.
رویین اسفراین؛ منطقه نمونه ملی گردشگری/ پله پله تا شکوفه های سیب
روستای پلکانی رویین اسفراین از جمله مناطق نمونه ملی گردشگری در خراسان شمالی محسوب می شود، سکونتگاهی بسیار زیبا که به سبب داشتن باغات سیب به روستای شکوفه های سیب نیز شهرت دارد.
روستای رویین اسفراین با دارا بودن قدمتی بیش از ۵۰۰ سال و تپه های زیبای باستانی، از جمله برترین روستاهای پلکانی ایران و توریستی ترین مناطق کشور محسوب می شود.
این روستای پلکانی در ۲۶ کیلومتری شمال شهر اسفراین(مرکز شهرستان) و ۵۲ کیلومتری جنوب شرقی شهر بجنورد(مرکز استان) و با فاصله هفت کیلومتری از جاده اسفراین به بجنورد، در ارتفاع هزار و ۶۷۰ متری از سطح دریا و در منتهی الیه دره رودخانه ای رویین در رشته کوه های آلاداغ قرار گرفته است.
این روستا از جمله روستاهای سرسبز و خوش آب و هوای شهرستان اسفراین محسوب می شود که در سمت جنوبی کوه های الاداغ و در یکی از دره های مصفای آن واقع شده و کوچه های پیچ در پیچ و بافت سنتی و پلکانی خانه ها در کنار باغات زیبای سیب که اندک اندک در این زمان از سال به گل نشسته اند، گردشگران بی شماری را به خود فرا می خواند.
رویین؛ تلفیقی از زیبایی های طبیعی و تاریخی
آنچه که در مورد تاریخچه و علل پیدایش روستای رویین بر زبان ها جاری است این است که بنیاد این روستا را شخصی به نام میرغیاث الدین، فرزند یکی از امرای سلسله سربداران سبزوار(معروف به میر سیف الدین)، برپا کرده است.
گویا وی پس از شکست در مقابل لشکر تیمور به ناحیه اسفراین رفته و در آنجا با دره سرسبز و پر آب رویین برخورد می کند و دلداده طبیعت زیبای این منطقه می شود.
پس از آن میرغیاث الدین همواره مترصد فرصتی بوده تا اراضی این دره را به مالکیت خود درآورد، و این فرصت گویا زمانی که شاه اسماعیل صفوی در سفری به مشهد از ناحیه اسفراین می گذشته، فراهم می شود.
مراگز گردشگری خراسان شمالی
میر غیاث الدین در این سفر سند مالکیت اراضی رویین را از شاه دریافت می کند و با اجیر نمودن گروهی از مردمان از صنوف و حرف مختلف از قبیل کشاورز، آهنگر، نجار، پارچه باف، بنا و روحانی بنیاد روستای رویین را می نهد.
اما به نظر می رسد که روایت فوق از بنیاد شدن رویین، روایتی درست و کامل نیست و علاوه بر اینکه سلطنت شاه اسماعیل با حمله لشکر تیمور مقارن نبوده و رویین می بایست قدمتی بیش از عهد صفوی داشته باشد.
قدمت روستای رویین بیش از عهد صفوی است و به احتمال زیاد به پیش از اسلام باز می گردد، با این حال اگر قدمت پیش از اسلام رویین محل بحث و سوال واقع شود؛ به دلیل مدفون بودن امام زاده اسحاق(شاهزاده اسحاق) در این روستا، نمی توان دیرینگی آن را به اوایل دوره اسلامی چندان مورد شک قرار داد.
آشنایی با شهر تاریخی بلقیس اسفراین/ ارگ ۱۲۰۰ ساله؛ قطب بالقوه گردشگری
ارگ ۱۲۰۰ ساله نارین قلعه از آثار به جا مانده در شهر تاریخی بلقیس اسفراین است، مجموعه ای باستانی که یکی از قطب های بالقوه گردشگری خراسان شمالی محسوب می شود.
محدوده شهر تاریخی بلقیس که در واقع اسفراین کهن محسوب می شود قدمتی حدود چهار هزار سال دارد، در این منطقه در طول قرن ها همواره مردمی زیسته و تمدن آفریده اند و سپس با هجوم و تجاوز اقوام مختلف تخریب شده و بار دیگر از درون خاکسترهای جنگ و نفرت جوانه شهری جدید سربرآورده است.
بیشتر آنچه که اکنون در این شهر تاریخی باقی مانده، آثار و بقایایی است که به دوره صفوی نسبت می دهند، اما شواهد و یافته های جدید تاریخی حاکی از آن است که دیرینگی شهر تاریخی بلقیس در شهرستان اسفراین به قرن دوم اسلامی می رسد.
مهمترین اثر باقی مانده در شهر تاریخی بلقیس که در حال حاضر در سه کیلومتری جنوب غربی اسفراین فعلی واقع شده، ارگی هزار و ۲۰۰ ساله است که به آن نارین قلعه نیز می گویند، اولین دوره استقرار در ارگ به بعد از حمله مغول به این شهر برمیگردد و بعد از این زمان دوبار در ارگ فعالیتهای مرمتی و ساخت و ساز در پیکره آن دیده میشود.
ارگ آخرین بار توسط افغانها به تصرف درآمد و به طور کامل تخریب شد، اما با این وجود خانوادههایی به طور مستقل تا اواخر قاجار در این مکان زندگی میکردهاند.
در هر صورت خرابههای شهر بلقیس اسفراین از اعصار مختلف شامل مجموعه آثار، بقایای ارگ و خندق، بخشهایی از حصار گرداگرد شهر و بقایای مقبره شیخ آذری و… تشکیل میشود و این اثر درسال ۱۳۸۰ به شماره ۴۴۹۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است
اسفراین کهن(شهر بلقیس) پس از اینکه در دوره صفوی رونق گرفت در سال ۱۷۳۱ میلادی توسط افغان ها تخریب شد و ساکنان آن شهر جدیدی را در نزدیکی شهر بلقیس ایجاد کردند.
اسفراین به علت واقع شدن در شاهراه ورودی اقوام مهاجر به ایران از جمله قوم مغول، ازبکها، افغانها و در طول قرون اسلامی بارها مورد تجاوز و تخریب این اقوام قرار گرفته و دوباره با کوشش مردم سخت کوش این دیار سر از خاک برافراشته و شکوفایی خود را بازیافته است.
می گویند ارگ بلقیس اسفراین پس از ارگ بم دومین بنای گلی ایران است که بر اساس اصول معماری ساسانی ساخته شده و مهم ترین مصالح به کار رفته در آن خشت و گل است.
این کهندژ که اصلی ترین قسمت باقیمانده از شهر تاریخی بلقیس محسوب می شود دارای ۲۹ برج بوده که ارتفاع هر کدام از آن ها حدود ۱۱ متر است و این ۲۹ برج از هر سو با خندق احاطه شده اند.
طی کاوش سال ۸۶ در شهر بلقیس سفال هایی شبیه سفال های نیشابور قدیم کشف شد که به سفال های مرو و سمرقند شباهت زیادی داشت و احتمال وجود تمدن در قرون دوم هجری را در این منطقه قوت می داد.
فضای داخلی قلعه با حفاریهای قاچاق به کلی مضطرب شده و فقط از این ارگ بزرگ که زمانی دارای سه طبقه فضای معماری بوده تنها یک پوسته گلی باقی مانده است.
در محدوده حصار شهر آثاری از قبیل بقعه شیخآذری شاعر قرن نهم در زمان شاهرخ تیموری مشاهده میشود و همچنین راسته بازار در بخش میانی شهر و باروی شهر نیز از دیگر قسمتهای این شهر محسوب می شوند.
محل معروف این شهر تپه منار است که با توجه به نوشتههای مورخین، جغرافی نویسان و نیز کاوشهای باستانشناختی احتمالا محل مسجد و دارالاماره اسفراین در دوره بعد از مغول بوده که بخشهایی از آن مورد کاوش قرار گرفته است.
همچنین بنای کاروانسرای تیموری در بخش غربی شهر و مجموعهای از یخدانها متعلق به دوره صفویه که هر دو این ها در حاشیه روستای جوشقان قرار دارند را می توان از بناهای این شهر تاریخی محسوب کرد.
