ندای امام حسین(ع) در گستره تاریخ همواره طنین انداز بوده و هیچگاه این چراغ هدایت خاموش نشده است. بیش از هزار و سیصد سال است که آن را از هر زبان می شنوی، از منابر، در مجالس، تکایا، محافل و … در حقیقت از کلام هر کس که از ستم می خروشد، ندای حسین می جوشد و ندای سرخ وی، چون پرچمی، بر چکاد هر قیام، در اهتزاز بوده است و تا قیامت نیز خواهد بود …
امام حسین ( ع ) به همراه ۷۲ تن از یاران صدیقش حماسه‌ای خلق کرد که حتی با یادآوری آن می‌توان به عظمت این نهضت حسینی پی برد و برای حرکتها و مبارزات ظلم‌ستیزانه بعدی، در طول تاریخ پس از امام(ع) و یارانش الگویی گشت. در باره حرکت تاریخی امام حسین بسیار گفته و نوشته‏اند. باز هم جاى گفتن و نوشتن باقى است، چرا که این رویداد از چنان ابعاد بزرگ و گسترده‏اى برخوردار است که هر چه بیش‏تر به تحلیل و بررسى آن پرداخته شود زوایاى نوتر و تازه‏ترى از آن آشکار خواهد شد. محرم نه یک حادثه که یک فرهنگ است، فرهنگى برخاسته از متن اسلام ناب که نقش حیاتى را در استحکام ریشه ها، رویش شاخه ها و رشد بار و برهاى آن ایفا کرده است. این فرهنگ در سراسر تاریخ جاری بوده و در مناطق مختلف ایران اسلامی، آیین های بسیاری از خود به جا گذاشته است که بدون شک، فلسفه و ماهیت خاص خود را دارد. آیین های مذهبی امروزه در معرض فراموشی قرار گرفته اند و می بایست به آنها توجه بیشتری شود. توجهی که بیش از پیش همت نسل جوان را می طلبد. آیین ها و فرهنگ های گذشته قطعا با برنامه ریزی و از روی اندیشه و برگرفته از اعتقادات جامعه بوده است، لذا از گذشته های دور به ما رسیده است، این امکان نیز هست که آیین هایی وجود داشته و متاسفانه به ما منتقل نشده است. بر این اساس ما باید به جای پرداختن به حواشی و رفتارهایی که نه شَرع آن را تایید می کند و نه عُرف آن را می پذیرد، بیاییم آیین های پیشینیان خویش را بازشناسی و معرفی کنیم. آیین هایی که حوزه های مختلف را در بر می گیرد. در حوزه مراسمات و آیین های مذهبی با محوریت محرم، مخصوصا توجه ویژه ای از طرف پیشینیان ما صورت گرفته است که امروزه در معرض فراموشی نیز هست.
روستای کهن و تاریخی «رویین» همواره بر مذهبی بودن و به پا داشتن مراسمات آیینی اهل بیت(ع) معروف بوده است. بسیاری از این آیین ها، برپایه فلسفه ای خاص بوده که منبعث شده از اعتقادات پاک و بی ریای مردمان این خطه بوده است. توجه مردمان روستای رویین به ماه محرم و مراسمات ویژه آن، زبانزد گذشته ها و پیشینیان بوده و در منابع دوره قاجار از مراسمات محرم روستای رویین مطالب زیادی دیده می شود. لذا می بایست به بخشی از این آیین های مذهبی که امروزه کمتر مورد توجه قرار گرفته، رجوع کنیم. در این مطلب به دنبال آن هستم که مراسم آیینی عصر تاسوعا را معرفی نمایم.
تاسوعا:
روز نهم محرّم، تاسوعای سال ۶۱ هجری امام حسین و یارانش در محاصرة نیروهای دشمن بودند. در این روز دشمن آب را به روی اهل بیت امام حسین(ع) و یاران او بسته بود. این روز به دلیل این که بر اهل بیت سخت گذشت و شاید یکی از روزهای بسیار سخت و مصیبت‌بار برای خاندان پیامبر بود، به عنوان تاسوعای حسینی، مورد توجه شیعیان قرار گرفت.
عصر تاسوعا در روستای رویین، جایگاه ویژه ای دارد، خوشبختانه چند سالی است با اهتمام مردم متدین رویین و حتی مناطق دیگر مراسمی آیینی در مرکز روستا برگزار می شود. این مراسم با استقبال بی نظیری روبرو شده است، رویینی های مقیم شهرهای دیگر هر ساله برای این مراسم لحظه شماری کرده و عصر تاسوعا خود را به روستای رویین می رسانند. مراسم آیینی عصر تاسوعا، در محل امامزاده که گلزار شهدای رویین نیز هست، به پا داشته شده و مشتاقان اهل بیت با نظم خاصی به احترام این روز، عزاداری می کنند.
ضمن زیارت امامزاده، قبور و گلزار شهدا، دسته های عزاداری با نظم مثال زدنی و مداحی های سرشار از عشق به امام حسین(ع) بر امامزاده و مزار شهدا طوافی کرده و سپس در میدان اصلی روستا جمع می شوند. بسیاری از چهرهای علمی، سیاسی، فرهنگی استان در این مراسم حضور می یابند. نظم و انضباطی که در مراسم عزاداری جریان دارد، ایجاب می کند که هرچه بیشتر رسانه های استان آن را پوشش داده و حتی قابلیت آن را دارد که پخش مستقیم شود.
امسال بیش از سالهای دیگر از عموم علاقمندان و عاشقان حضرت، دعوت می شود که در این مراسم حضور یابند تا بتوانیم مراسم عصر تاسوعای روستای رویین را به ثبت برسانیم.
ما اعتقاد داریم به پا داشتن چنین آیین هایی که از پیشینیان به ارث رسیده، می تواند، ما را در اعتقاداتمان راستختر کرده و از همه مهمتر این سنتها را به نسلهای آینده نیز به خوبی انتقال دهیم.
با استمداد از آقا اباعبدالله الحسین(ع) انشاء الله بتوانیم سنتها و آیین های مذهبی مان را زنده نگه داریم.
محمد حسن بهنام فر
استاد تاریخ اسلام دانشگاه صنعتی اسفراین

فیلمبرداری این مراسم توسط : آقای احمد عظیمی در سال ۱۳۷۴ انجام گرفته است.

سامانه هم اندیشی جوانان دهکده توریستی روئین